Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Tin tức và sự kiện

Tin tức và sự kiện
Thứ 3, Ngày 16/01/2018, 10:32
Đồng Khởi Bến Tre năm 1960 – Dấu ấn lịch sử thời đại Hồ Chí Minh
16/01/2018 | Hoàng Thanh
Cuộc Đồng Khởi Bến Tre nổ ra đến nay đã 58 năm (17/1/1960 - 17/1/2018). Ngày Bến Tre diễn ra cuộc Đồng khởi năm ấy, thế hệ chúng tôi chưa ra đời, thì làm sao cảm nhận và hiểu hết được. Không những thế hệ chúng tôi, mà ngay những người trong cuộc, những nhân chứng lịch sử, thế hệ hôm nay và cả mai sau có lẽ cũng chưa hiểu hết về kỳ tích cuộc Đồng khởi Bến Tre năm 1960 là một kỳ công độc đáo, có ý nghĩa sâu sắc về ý Đảng - lòng dân hòa hợp, là sản phẩm của Nghị quyết 15 được vận dụng vào tình hình thực tế ở Bến Tre, cùng sự kết hợp nghệ thuật lãnh đạo sáng tạo, mưu trí, với phương châm đấu tranh “hai chân, ba mũi giáp công” của Đảng bộ Bến Tre thời bấy giờ đã làm nên phong trào Đồng khởi long trời lở đất - làm nên dấu ấn lịch sử trong thời đại Hồ Chí Minh như một huyền thoại.

Cuộc Đồng Khởi Bến Tre nổ ra đến nay đã 58 năm (17/1/1960 - 17/1/2018). Ngày Bến Tre diễn ra cuộc Đồng khởi năm ấy, thế hệ chúng tôi chưa ra đời, thì làm sao cảm nhận và hiểu hết được. Không những thế hệ chúng tôi, mà ngay những người trong cuộc, những nhân chứng lịch sử, thế hệ hôm nay và cả mai sau có lẽ cũng chưa hiểu hết về kỳ tích cuộc Đồng khởi Bến Tre năm 1960  là một kỳ công độc đáo, có ý nghĩa sâu sắc về ý Đảng - lòng dân hòa hợp, là sản phẩm của Nghị quyết 15 được vận dụng vào tình hình thực tế ở Bến Tre, cùng sự kết hợp nghệ thuật lãnh đạo sáng tạo, mưu trí, với phương châm đấu tranh “hai chân, ba mũi giáp công” của Đảng bộ Bến Tre thời bấy giờ đã làm nên phong trào Đồng khởi long trời lở đất - làm nên dấu ấn lịch sử trong thời đại Hồ Chí Minh như một huyền thoại.

Giờ đây, ngọn đuốc Đồng Khởi thời hoa lửa đó vẫn luôn chiếu sáng, vang vọng đến muôn đời sau, luôn là niềm tự hào của các thế hệ người dân Bến Tre trong bất kỳ thời kỳ nào. May mắn lớn lên trong thời bình, chúng tôi vinh dự được tiếp xúc, được nghe những nhân chứng sống từng tham gia cuộc Đồng khởi năm 1960 kể lại. Góp nhặt từng mẫu chuyện kể, đọc lại những cứ liệu lịch sử (sách, báo); xem lại hình ảnh từ những thước phim tư liệu, những hình ảnh tư liệu còn lưu lại, nghe tuyên tuyền ôn lại lịch sử trên hệ thống thông tin đại chúng; xem các chương trình sân khấu hóa, chương trình nghệ thuật tái hiện về cuộc Đồng Khởi năm xưa…, đã phần nào giúp chúng tôi hiểu sâu hơn giá trị, cũng như những kỳ tích của phong trào Đồng Khởi năm 1960 ở quê hương mình.

Tổ chức công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh Đình An Hóa, xã Long Hòa, huyện Bình Đại nhân kỷ niệm ngày Bến Tre Đồng Khởi. (Ảnh H.C)

Lần giở lại những trang sử vàng, cũng như qua lời kể của những người trong cuộc, những nhân chứng sống lịch sử: Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, đế quốc Mỹ và tay sai đã đàn áp, đánh phá khốc liệt phong trào cách mạng miền Nam nói chung và tỉnh ta nói riêng. Có thể nói, đây là giai đoạn máu và nước mắt; tại tỉnh ta chúng xây dựng bộ máy chính quyền từ tỉnh, quận, tổng, hội đồng xã, ấp, đến ngũ gia liên bảo; quản lý nhân dân ta bằng phân loại từng gia đình theo “quốc gia”, lừng chừng, theo “Việt cộng”. Chúng hình thành các tổ chức đảng phái như Đảng cần lao, nhân vị; phong trào cách mạng quốc gia; thanh niên cộng hòa, phụ nữ cộng hòa và xây dựng 4 khu trù mật, trên 300 đồn bót ở khắp các địa bàn. Đồng thời, liên tục đánh phá cơ sở cách mạng, đàn áp, bắn giết những người kháng chiến và đồng bào ta vô cùng dã man, tàn ác, không trừ một thủ đoạn thâm độc nào. Có thể nói, đêm trước Đồng Khởi nổ ra, trên 3 dãy cù lao xứ dừa là một cảnh tượng điêu tàn, đổ nát, nhân dân Bến Tre sống trong cảnh máu và nước mắt, tang tóc, đau thương không sao kể siết. Lòng căm thù giặc sôi trào, dồn nén trong lòng mọi người.

Để chuyển tình thế cách mạng miền Nam trước tình hình đen tối, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiến hành kỳ họp thứ 15 từ ngày 12 đến 22/1/1959 bàn và đề ra đường lối cách mạng miền Nam. Tháng 5/1959 Hội nghị lần thứ 15 đã phân tích những đặc điểm tình hình và xác định nhiệm vụ cơ bản của cách mạng miền Nam là: “Giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc và phong kiến, thực hiện độc lập dân tộc và người cày có ruộng, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”. Nghị quyết khẳng định “Con đường cơ bản của cách mạng miền Nam là dùng bạo Iực. Theo tình hình cụ thể và yêu cầu hiện nay của cách mạng, thì đường lối dùng bạo lực là lấy sức mạnh của quần chúng dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng võ trang, hoặc nhiều hoặc ít tùy tình hình, để đánh đổ quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng lên chính quyền cách mạng của nhân dân”. Nghị quyết 15 ra đời với chủ trương “Lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng võ trang để đánh địch, giành chính quyền của đế quốc và phong kiến, dựng lên chính quyền cách mạng”.

Sau khi tiếp thu Nghị quyết 15, vận dụng nó vào thực tế ở Bến Tre Tỉnh ủy và hàng vạn đồng bào đã đoàn kết, chung lòng, sáng tạo kết hợp phương châm “Hai chân, ba mũi giáp công”, làm nên cuộc Đồng Khởi long trời lở đất trên quê hương Bến Tre vào ngày 17/1/1960, được xem là một sự kiện lịch sử trọng đại, một dấu son chói lọi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Những dấu mốc mà quá trình phong trào Đồng Khởi làm nên luôn được các thế hệ người dân Bến Tre tự hào, không thể quên: Đêm 02/01/1960, Hội nghị cán bộ lãnh đạo Bến Tre do Thường vụ Tỉnh ủy triệu tập tại một địa điểm ở Mỏ Cày để truyền đạt Nghị quyết 15 của Trung ương và bàn kế hoạch phát động quần chúng nổi dậy diệt ác, phá thế kiềm kẹp của địch. Nghị quyết của hội nghị là phát động một tuần lễ nổi dậy đồng loạt trong tỉnh từ 17/1/1960 đến 25/1/1960.

Theo kế hoạch đã định và đúng như đã dự kiến tại 03 xã: Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh (Mỏ Cày) cao trào Đồng Khởi Bến Tre bùng lên thành ngọn lửa, tạo thành phong trào lan rộng ra cả huyện, cả tỉnh, cả miền Nam, làm thay đổi cục diện ở miền Nam, phá vỡ một mảng lớn hệ thống chính quyền cơ sở của địch lúc bấy giờ, làm cho chúng vô cùng bất ngờ, hoang mang, buộc Ngô Đình Diệm phải lo sợ thốt lên “Cái ung nhọt Kiến Hòa rất nguy hiểm, nếu không loại trừ ngay sẽ sụp đổ chế độ”. Ngay lập tức, chúng tiến hành “Bình trị Kiến Hòa”, Mỹ - Diệm tập trung lực lượng phản kích mạnh mẽ…, nhằm tiêu diệt lực lượng võ trang cách mạng, hòng lập lại trật tự cũ. Nhưng với sự vững vàng, mưu trí, Ban Chỉ huy Đồng Khởi vận dụng sáng tạo và phát triển nghệ thuật quân sự chiến tranh nhân nhân dân lên tầm cao mới; tập trung bố trí trận địa và tổ chức lực lượng chặn đánh địch quyết liệt ở 03 xã. Cùng thời điểm này, Tỉnh ủy chủ trương tổ chức cho hàng ngàn dân các xã Phước Hiệp, Bình Khánh, Định Thủy dùng trên hàng trăm xuồng, ghe, chở trên 5.000 người, gồm người già, trẻ em, phụ nữ mang người bị thương, đội khăn tang, đem theo gạo thóc, soong nồi, mùng mền, heo, gà... “tản cư ngược” vào thị trấn Mỏ Cày và tổ chức cho trên 5.000 đồng bào các xã lân cận đến hỗ trợ, đấu tranh trực diện với địch, đưa yêu sách đòi quận trưởng ra lệnh rút quân, chấm dứt càn quét khủng bố, hãm hiếp phụ nữ.

Hoạt động truyền thống hàng năm của tuổi trẻ Bến Tre nhân ngày Bến Tre Đồng Khởi. (Ảnh TLTĐ). 

Cuộc đấu tranh kéo dài 12 ngày đêm. Ngày 10/3/1960, đại diện Bộ Tổng tham mưu Sài Gòn bay đến Bến Tre, thị sát tình hình và sau đó phải ra lệnh rút quân, bỏ dở cuộc càn quét. Chiến dịch “bình trị Kiến Hòa” của địch thất bại đã làm cho Đảng bộ và nhân dân Bến Tre thêm tin tưởng vào chủ trương của Đảng, vững tin vào cách nổi dậy đánh địch bằng cả chính trị, vũ trang, binh vận. Sau khi chỉ đạo cuộc Đồng Khởi thắng lợi ở Mỏ Cày, Tỉnh ủy Bến Tre quyết định chuyển hướng sang Giồng Trôm, tập trung ở 03 xã trọng điểm Châu Hòa, Châu Bình và Phong Mỹ. Tháng 3/1960, một cuộc đấu tranh chính trị của hơn 7.000 phụ nữ Giồng Trôm đòi các đơn vị quân chủ lực của địch đang đi càn quét phải rút về vị trí cũ. Tháng 6/1960, Xứ ủy Nam Bộ quyết định phát động Đồng khởi trong toàn Nam Bộ. Tháng 9/1960, Ban lãnh đạo miền Trung Nam Bộ họp đánh giá tình hình, rút kinh nghiệm phong trào Đồng Khởi Bến Tre, ra nghị quyết phát động phong trào Đồng Khởi trong toàn khu VIII. Cao trào Đồng Khởi từ Bến Tre nhanh chóng lan rộng khắp các tỉnh Nam Bộ, ra các tỉnh ven biển khu V và Tây Nguyên, làm thay đổi cục diện chính trị ở miền Nam, phá vỡ một mảng lớn hệ thống chính quyền cơ sở địch.

Chấp hành sự chỉ đạo của Xứ ủy, Liên Tỉnh ủy, Tỉnh ủy Bến Tre quyết định phát động Đồng Khởi đợt từ 15 đến 20/9/1960. Sau khi đã kiểm điểm, rút kinh nghiệm của cuộc nổi dậy đồng loạt đợt I, cuộc Đồng Khởi không chỉ diễn ra ở những nơi có phong trào mạnh, mà còn được phát động ngay cả ở những vùng yếu, cơ sở cách mạng còn mỏng trong các huyện khác của tỉnh. Phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre năm 1960 là một điển hình về sự nổi dậy của quần chúng. Từ tay không, với lòng yêu nước, thiết tha độc lập tự do, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Bến Tre đã nổi dậy đánh địch và sáng tạo ra cách thích hợp để đánh địch có hiệu quả với sự kết hợp 3 mặt: Chính trị, vũ trang và binh vận. Nhiều điển hình trong công tác binh vận xuất hiện như: Kết hợp cơ sở nội tuyến và lực lượng vũ trang của ta cùng quần chúng gỡ đồn, “vợ lấy đồn chồng”, “bà lấy đồn cháu’.... Có thể nói, phong trào Đồng Khởi Bến Tre không chỉ có nghĩa đơn giản là cuộc nổi dậy đồng loạt của nhân dân từ tay không cướp đồn địch, giành chính quyền và cũng không chỉ giới hạn trong đợt I và đợt II, mà Đồng Khởi là một quá trình liên tục tiến công, liên tục nổi dậy, liên tục giành thắng lợi, hết đợt này đến đợt khác. Đó là một hình thức đấu tranh độc đáo, sáng tạo của cách mạng Việt Nam.

Thắng lợi cuộc Đồng Khởi Bến Tre và các cuộc Đồng Khởi trong toàn miền Nam tiếp sau đó đã đưa đến việc thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ngày 20/12/1960. Trong bài Tổng kết của đồng chí Hoàng Văn Thái - Ủy viên Thường trực Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng tại Hội nghị tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước tỉnh Bến Tre từ ngày 12 đến 17/7/1982, có đoạn viết: “Đồng Khởi Bến Tre năm 1960 là một mô hình hoàn chỉnh của khởi nghĩa toàn dân, của khởi nghĩa ở nông thôn đồng bằng. Nó thúc đẩy toàn Nam Bộ nổi dậy chống Mỹ, cứu nước với khí thế long trời lở đất. Vì vậy…, Bến Tre là quê hương của Đồng Khởi theo đúng nghĩa của Đồng Khởi”. Nhà sử học - cố Giáo sư Trần Văn Giàu cũng đã viết trên Báo Đồng Khởi thứ bảy số Xuân 1989: … “Kỳ công của Bến Tre mà lịch sử hiện nay và trăm năm sau đã và sẽ khắc trên bản đồng, là cuộc Đồng Khởi năm 1960 mở đầu một cao trào vũ trang đấu tranh dài 15 năm đi đến toàn thắng của kháng chiến chống Mỹ. Tôi biết có nhiều nơi “tranh chấp” (trong số các nhà viết sử thôi) cái danh hiệu Đồng Khởi. Là một người chép sử, tôi nhận xét rằng ở mấy nơi miền Trung và miền Nam hồi đó ngay cả trước năm 1960 nữa, quả có những cuộc vũ trang đấu tranh giành quyền làm chủ, nhưng Đồng Khởi (với tên gọi của phong trào) như là cuộc nổi dậy mang tính quần chúng. Cuộc nổi dậy có tác động lâu dài, rộng lớn và đưa lại nhiều bài học kinh nghiệm rất cơ bản, là thành tích của đồng bào Bến Tre, Mỏ Cày - đại biểu xứng đáng cho cuộc quật khởi chung trên toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long. Không phải vô cớ mà Bến Tre, Mỏ Cày cũng là cái nôi sản sinh những chiến sĩ cách mạng độc đáo như tản cư ngược, như đội quân tóc dài…, đều là những sản phẩm trực tiếp của Đồng Khởi cả…”.

Kỷ niệm 58 năm ngày Bến Tre Đồng khởi (17/1/1960 - 17/1/2018), ôn lại truyền thống để khẳng định giá trị đích thực phong trào Đồng Khởi Bến Tre năm 1960 rất vĩ đại, rất đại chúng và quả thật là kỳ công, kỳ diệu như huyền thoại, mà chúng tôi vô cùng tự hào, kể cho nhau nghe như mình là người trong cuộc. Và thế hệ chúng tôi những người đang tiếp nối hôm nay, cũng như thế hệ mai sau phát huy hào khí tinh thần truyền thống Đồng Khởi năm xưa, để tiếp tục góp phần với quê hương Bến Tre làm nên những cuộc “Đồng Khởi mới” trong sự nghiệp xây dựng và  bảo vệ Tổ quốc, tô thắm thêm những trang sử vàng trong xây dựng phát triển quê hương. Tin rằng những người con Bến Tre Đồng Khởi luôn và sẽ nhìn thấy trách nhiệm của mình trong năm 2018 - năm chủ trương “tăng tốc” của tỉnh ta để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ X của tỉnh; Nghị quyết lần thứ XII của Đảng. Từ đó, tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, ra sức phấn đấu nhiều hơn nữa, cống hiến nhiều hơn nữa, để xứng đáng với những mất mát, hy sinh của các đấng tiền nhân làm nên thắng lợi trong cuộc Đồng Khởi năm 1960, cũng như chiến đấu giành độc lập thống nhất đất nước, đem lại tự do, ấm no, hạnh phúc cho quê hương. Nhất là đồng tâm, đồng lòng, hiệp lực thực hiện nhiệm vụ cuộc “Đồng Khởi mới” trong giai đoạn hiện nay bừng sáng như ngọn đuốc lá dừa năm xưa, để chúng ta luôn tự hào với dáng đứng quê hương mình, quê hương Đồng Khởi Bến Tre - quê hương Đồ Chiểu ngày càng giàu đẹp, văn minh, tiến bộ bền vững trên tất cả các lĩnh vực.

Lượt người xem:   4068
Manage PermissionsManage Permissions
|
Version HistoryVersion History

Tiêu đề

Hình ảnh

Hình ảnh mô tả

Tóm tắt

Nội dung

Link thay thế nội dung

Ngày xuất bản

Tin nổi bật

Tác giả

Phân loại

Loại bài viết

Trạng thái

Lịch sử

Số lượt người đọc

Nam

Approval Status

Attachments

Content Type: Tin Tức Mở Rộng
Version:
Created at by
Last modified at by
CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỈNH BẾN TRE
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Văn Ngoạn - Giám đốc Trung tâm Thông tin điện tử Bến Tre
Trụ sở: Số 7 Cách Mạng Tháng Tám​, phường 3, thành phố Bến Tre
Đơn vị trực tiếp quản lý: Trung tâm Thông tin điện tử Bến Tre | ĐT:(0275)3827529 | Email: banbientap@bentre.gov.vn
Ghi rõ nguồn 'www.bentre.gov.vn' khi phát hành lại thông tin từ Cổng Thông tin điện tử tỉnh Bến Tre
Footer