Những năm về trước, hàng năm cứ vào tháng 3 đến tháng 6 dương lịch, khi gió chướng bắt đầu thổi, người dân huyện Bình Đại lại thấp thỏm lo âu vì con nước mặn sẽ theo gió ùa về. Nước mặn xâm nhập gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt đời sống và sản xuất nông nghiệp của người dân.

Tuy nhiên, về với huyện Bình Đại năm nay, chúng ta nhận ra rằng dù nước mặn có xâm nhập sâu thì quá trình sản xuất nông nghiệp của huyện vẫn phát triển ổn định theo nhịp sống kinh tế. Theo nhiều nông dân tại địa phương thì, một trong những yếu tố đem lại kết quả trên là việc phát huy hiệu quả từ các công trình thủy lợi chống biến đồi khí hậu, nhờ đó nhân dân chủ động được nguồn nước tưới.

Tuyến đê bao ấp 4 xã Tam Hiệp góp phần tăng năng suất cây ăn trái. (Ảnh: Th.Hương)

Rút kinh nghiệm từ những năm trước, 2 năm trở lại đây, ngay từ những tháng đầu năm, huyện tiến hành khảo sát các tuyến kênh trọng điểm để tổ chức nạo vét kịp thời đúng lịch thời vụ, từ đó từng bước đáp ứng tốt nhu cầu cấp nước tưới cho sản xuất.

Điển hình trong số đó là tuyến Kênh Nổi nối dài qua các xã Long Hòa, Phú Thuận, Châu Hưng và Thới Lai, được đưa vào sử dụng năm 2011, có tổng chiều dài 11km, tổng kinh phí nạo vét hơn 1,2 tỷ đồng, đã góp phần đem lại nguồn nước tưới cho khoảng 1.500ha lúa sản xuất trong 3 vụ và các loại cây ăn quả, rau màu của bà con nông dân tại 4 xã. Tuyến kênh Giồng xã Thạnh Phước, dài 7.600m, kinh phí trên 800 triệu đồng, đảm bảo đủ nguồn nước tưới cho khoảng 600ha lúa và nuôi trồng thủy sản.

Công trình thủy lợi Đê bao ấp 4 xã Tam Hiệp, đưa vào sử dụng năm 2011, có tổng chiều dài 767m, kinh phí 3,371 tỷ đồng, đảm bảo nguồn nước tưới cho khoảng 150ha cây ăn trái của xã.

Từ những hiệu quả trên, hiện nay trung bình mỗi năm toàn huyện có trên 30 tuyến kênh nội đồng được nạo vét bằng cơ giới, với tổng kinh phí đầu tư trên 4 tỷ đồng trích từ nguồn ngân sách của tỉnh và huyện. Như vậy, từ năm 2010 đến nay, những công trình thủy lợi chống biến đổi khí hậu đã thể hiện rõ sự đoàn kết, nhất trí giữa tổ chức Đảng và nhân dân.

Từ các công trình thủy lợi nội đồng mà nhiều địa phương trong huyện đã thực hiện thành công bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng đa dạng hóa cây trồng vật nuôi, phá thế độc canh cây lúa, phát huy đúng tiềm năng thế mạnh của từng vùng.

Tiêu biểu là mô hình sản xuất 2 lúa - 1 màu, 3 màu - 1 lúa, trồng xen, nuôi xen nhiều loại con, cây trồng trên cùng một diện tích đất canh tác ở các xã tiểu vùng I và II, gắn việc mở rộng diện tích mặt nước nuôi các loại thủy sản với việc đầu tư trồng các loại rau, màu ngắn ngày có giá trị ở các xã tiểu vùng III và IV. 

Nhờ chủ động được nguồn nước tưới ở mỗi vụ, nên sản lượng và năng suất các loại cây trồng của huyện, nhất là lúa, vượt so với kế hoạch năm. Cụ thể, nếu như năm 2007, sản lượng lúa của huyện đạt 3,8 tấn/ha thì từ cuối năm 2008 đến nay sản lượng lúa đã tăng lên 4,7tấn/ha/năm.

Riêng qua 3 vụ lúa thu đông - mùa, đông xuân và hè thu 2011- 2012, toàn huyện quay vòng với diện tích 5.520,1ha, đạt 97% kế hoạch, sản lượng thu hoạch hơn 25.608,22tấn, đạt 98,49% so kế hoạch năm. Về cây màu trong năm đã gieo trồng khoảng 1.020ha, vượt 7,36% kế hoạch về diện tích năm. Trong đó, cây màu xuống ruộng lúa chiếm 336ha. Về cây ăn quả, trồng được 2.110ha, vượt 0,48% kế hoạch năm, sản lượng thu hoạch khoảng 23.500 tấn, đạt 115% kế hoạch.

Từ sự bức phá về cơ giới hóa hệ thống thủy lợi nội đồng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp đã đem lại cuộc sống ấm no, đầy đủ tiện nghi cho người dân vùng biển góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo của huyện xuống còn 12,59% (theo tiêu chí mới).

Qua thực tế từ hiệu quả phát huy được của những công trình chống biến đổi khí hậu cho thấy tinh thần dân chủ, đoàn kết và ý thức trách nhiệm của người dân trong phát triển kinh tế trên vùng đất biển ngày một cao.

Dự kiến, trong mùa khô năm 2013, tranh thủ từ các nguồn vốn, huyện tiếp tục đầu tư nạo vét 4.840m kênh gồm: Kênh Tư Nữ nối dài kênh Năm Nhẫn xã Long Hòa, dài 2.086m; kênh Sáu Em xã Long Định, dài 1.479m; kênh Mười Trọn xã Châu Hưng, dài 1.275m. Riêng thủy lợi nội đồng các xã, thị trấn sẽ huy động sức dân nạo vét trên 30 tuyến, với chiều sâu 0,5m.