Hôm nay: 30/09/2014
 
Trang chủ arrow Trồng trọt arrow Ông Sáu Hớn trồng chôm chôm theo phương pháp GAP
Ông Sáu Hớn trồng chôm chôm theo phương pháp GAP In
Người viết: Lê Quang Nhung   
29/05/2009

Về Chợ Lách, Bến Tre, rồi qua cầu Chợ Lách, theo quốc lộ 57 vừa hết ranh giới xã Vĩnh Bình chừng vài trăm thước, rẽ phải, ngoằn ngoèo năm lần, bảy lượt trong bờ vườn, rồi cũng đến nhà ông Võ Văn Hớn, thường gọi là Sáu Hớn. Hiện nay ở Chợ Lách, tên ông đã trở thành một “thương hiệu” về phương án canh tác chôm chôm đạt tiêu chuẩn sản xuất nông nghiệp tốt của thế giới, tức là GAP.

Chọn giống Java

Ông Sáu kể: Trước khi trồng, các con tôi khuyên là trồng chôm chôm đường, tôi không chịu. Sở dĩ tôi không trồng chôm chôm đường, mà trồng Java là vì Java có vị chua hơn so với chôm chôm đường, người nước ngoài thích hơn. Mặt khác, vì chôm chôm đường khó làm và thu hoạch không đều đặn như chôm chôm Java, còn chôm chôm Java, nếu mới trồng, chưa có kinh nghiệm đầy đủ, thất thì cũng đủ ăn, trúng thì khá, còn chôm chôm đường trúng thì ngon, còn bằng không thì không có trái nào. Tôi trồng từ năm 1968, cây nay đã 40 năm. Giống mua từ Cái Mơn. Vùng đất Phú Phụng này là trồng cây ăn trái có cây chôm chôm là thích nhất. Các loại cây sầu riêng, bưởi, măng cụt thì không phù hợp so với vùng Sơn Định trở xuống. Tháng 10, tháng 11 âm lịch hàng năm chôm chôm chín đỏ trời.

Xử lý cây nghịch vụ

Mùa thuận của chôm chôm là từ tháng 5, tháng 6 âm lịch, nhưng vì đụng hàng các nơi nên bà con nơi đây đa số là làm mùa nghịch, giá cao, bán dễ lại có tiền nhiều. tôi có 6,4 ha, trung bình 30 tấn/ha, hàng năm miếng vườn tôi cũng được 200 tấn, giá năm rồi là 20 ngàn đồng/kg, có năm thấp cũng 15 – 16 ngàn đồng, trừ đi chi phí tôi cũng lời từ 400 đến 500 triệu đồng. Nến như làm mùa thuận, nghĩa là ngoại trừ vô phân hàng năm, mình không tác động gì đến cây cả, vào giữa năm thu hoạch, thì năng suất từ 15 đến 20 tấn/ha là cùng, nhưng lại đụng hàng, giá thấp có năm chỉ còn từ 2 đến 3 ngàn đồng/kg, cao lắm là từ 9 đến 10 ngàn đồng. Nếu chúng ta tác động vào, nghĩa là chúng ta phải bỏ công và của vào thêm, trung bình mỗi ha từ 8 đến 10 triệu đồng, thì giá sẽ tăng lên gấp đôi và năng suất cũng tăng lên gần gấp đôi. Tôi cam đoan là nông dân trồng chôm chôm muốn khá lên và giàu được là phải làm mùa nghịch.

Image

Ông Sáu kể tiếp: Tôi làm mùa nghịch từ năm 1992. Các con tôi chở trái cây bán ở Trung Quốc. Tôi thấy vào tháng 9, tháng 10 các mặt hàng trái cây không còn, về nói lại cho tôi biết, nên tôi suy nghĩ cho cây chôm chôm cho trái mùa này mới trúng giá được. Tôi thấy đặc điểm cây chôm chôm chỉ ra bông ở những đọt từ 3 đến 5 cơi là non và một chu kỳ từ ra bông đến thu hoạch là 9 tháng. Vậy là từ mùa thuận chuyển sang mùa nghịch năm đầu tiên phải chịu mất 5 tháng, nghĩa là từ tháng 5 đến tháng 10 âm lịch. Lúc này là mình cắt cành. Đây là công đoạn đầu tiên, nói vậy nhưng thực chất là tỉa cành, tỉa những cành già, cành xấu, những cành đã cho trái mùa trước. Làm việc này có 3 cái lợi: làm vệ sinh cây để ít câu bệnh, tiết kiệm chất dinh dưỡng để nuôi nhánh và lá không cần thiết, và sau cùng là ra nhiều đọt non, đồng nghĩa với có nhiều bông, nhiều trái.

Sau khi tỉa cành, thì 5 tháng sau chồi non cho ra 3 tầng lá, mà dân trồng chôm chôm gọi là 3 “cơi”. Đến khi ra xong “cơi” thứ 3 thì xiết nước, nghĩa là hút hết nước trong mương vườn ra và lấy màng nylon đậy kín mặt liếp vườn, chừng 1 tháng rưỡi thì các nhánh non ra hoa. Khi thấy hoa đã nhú, thì cho nước vô từ từ, cho đến khi hoa trổ ra đủ thì nước mới đầy mương. Đồng thời giở màng nylon trên mương vườn ra. Kỷ thuật “làm cây” đến đây là xong. Chỉ chờ đến ngày thu hoạch.

Việc vô phân và thuốc bảo vệ thực vật là yếu tố vô cùng quan trọng, phải đúng cả liều lượng, từng loại phân, từng lúc, nếu không thì vừa lãng phí, tốn tiền nhiều mà không hiệu quả, thậm chí còn gây hại cho cây, trái. Theo ông Sáu Hớn, việc bón phân có thể chia làm 3 giai đoạn. Giai đoạn sau khi thu hoạch, tỉa cành thì bón phân, mỗi tháng vô một lần phân cho đến khi tược có ba “cơi” lá, chủ yếu là lân tổng hợp loại 30 lân – 20 đạm, tuyệt đối giai đoạn này không xài kali. Giai đoạn 2 là từ thấy đầu tược nhú ra hoa, thì sử dụng phân urê, cứ 7 ngày một lần cho đến thấy hoa trổ hoàn toàn. Giai đoạn sau cùng là nuôi trái, rải NPK loại 30 – 20 – 5, lần thứ hai rải NPK loại 20 – 20 – 15, lần 3 và lần 4 cũng như loại phân lần 2. Ở giai đoạn này, mỗi lần rải cách nhau 17 đến 18 ngày, rồi ngưng cả phân lẫn thuốc cho đến thu hoạch. Sở dĩ sử dụng phân như vậy là vì trong thời gian tỉa cành thì cần lân để tạo rễ và cho tược lớn, khoẻ, tạo điều kiện cho ra hoa tốt. Nhưng đến khi có hoa rồi thì sử dụng urê cho hoa mập, dài và đậu trái nhiều. Đến khi đã có tượng trái thì xài NPK. Trong thời gian nuôi trái là cho cây cứng, trái có màu đẹp, giòn và độ ngọt nhiều hơn. Tỷ lệ rải phân cũng vừa phải, theo thực tế trong thời gian qua, mỗi lần bón 2 bao phân mỗi loại cho một ha. Chủ yếu là phân tổng hợp, phân dơi đắt nhưng cũng không hơn phân lân tổng hợp, phân bò nóng quá, làm ảnh hưởng đến bộ rễ non, làm cho cây kém phát triển.

Cách làm nghịch vụ chỉ có vậy. Công cũng không lớn, chủ yếu là công đoạn tỉa cành và vận chuyển trái khi thu hoạch, còn các công đoạn khác như xiết nước thì có máy bom, bón phân và trải vải mủ thì có vài công đất nhà là làm được, không phải mướn. Muốn tránh nghịch vụ từ một đến ba tháng cũng dễ, khởi đầu là thời điểm tỉa cành sớm hay muộn hơn, thì thu hoạch sẽ khác nhau. Thực tế trên 6,4 ha đất của ông, để cho việc các con ông vận chuyển trái cây đi bán ở Trung Quốc không bị động, ông chia làm ba phần, một phần tỉa cành trong tháng 10, một phần tỉa cành trong tháng 11 và phần còn lại tỉa cành trong tháng 12. Sau một năm ông thu hoạch tuần tự như thời điểm trên, giá cao mà không đụng hàng có bao nhiêu bán cũng hết. Bà con trong xóm, nay đã lan ra cả huyện Chợ Lách.

Áp dụng phương pháp canh tác mới

Không dừng lại ở việc làm nghịch vụ, ông Sáu Hớn gần đây còn áp dụng phương pháp canh tác mới. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cũng phải có liều lượng, chủ yếu là “đuổi” sâu rầy ở giai đoạn cây mọc tược non, ra hoa và trái còn nhỏ, phần thời gian còn lại không nên sử dụng thuốc, tuyệt đối không sử dụng thuốc 1 tháng rưỡi trước khi thu hoạch, nghĩa là khi trái đã già đến khi thu hoạch.

Trong vườn phải sạch sẽ, không để có nhiều rác, bao nylon, kể cả chai thuốc vứt vung vãi trong vườn. Trong vườn còn phải có nhà vệ sinh, kho chứa thuốc bảo vệ thực vật, đi vườn phải rửa tay, khi vào vườn phải mang ủng và bước qua vũng nước vôi bột để khử trùng. Khi mướn lao động phải có hợp đồng lao động. Rườm rà thật, nhưng có cái được là bảo đảm an toàn thực phẩm. Ông Sáu Hớn nói: Tôi nói với bà con rằng, đây là mình làm việc với nước ngoài, mình phải giữ kỹ, vì nếu không họ trả hàng về, lỗ sạt nghiêp mà còn mất đi uy tín, lần sau không thể làm ăn với người ta được. Theo ông Sáu Hớn, “thương hiệu” của một loại trái cây là vậy.

Image
Ông Sáu Hớn với vườn chôm chôm trong theo phương pháp GAP

Áp dụng phương pháp canh tác mới, tính ra không phải làm tăng thêm chi phí, mà khó khăn hiện nay chính là ở chỗ thay đổi tập quán, thói quen đã ăn sâu trong mỗi con người. Lợi ích nhiều lắm. Trước mắt là thu nhập, nhưng về lâu về dài là cung cách làm ăn, là uy tín từ chất lượng. Bởi, hai yếu tố sau không thể có được ngày một ngày hai. Thực chất, hàng hóa có thương hiệu một phần nhỏ là do quảng cáo, nhưng phần lớn và giữ được lâu bền chính là chất lượng của hàng hóa đó quy định.

 
< Trước   Tiếp >